Gdy w 2020 r. światem wstrząsnęła pandemia, wydawało się, że wystarczy zażegnać kryzys zdrowotny i wszystko wróci do normy. Tymczasem od tego czasu rzeczywistość stawia przed ludźmi kolejne wyzwania, a sytuacja zamiast się uspokajać, rozwija się i komplikuje. Po pandemii (a właściwie w tzw. międzyczasie, bo ta wciąż nie odpuszcza) nadeszła wojna rosyjsko-ukraińska, galopująca inflacja, widmo bliskiej recesji, zakłócenia w łańcuchu dostaw. Jakie biznesy potrafią sobie radzić w tak zmiennym otoczeniu? Te, które są gotowe na przyszłość.
Miara „gotowości na przyszłość”
To dzięki niej firmy są bardziej odporne na potencjalne kryzysy i ewentualne zawirowania. Niespodziewane wydarzenia zaskakują takie biznesy mniej, ponieważ w swoje codzienne funkcjonowanie mają one wpisaną zarówno solidną teraźniejszość, jak i umiejętność szybkiego adaptowania się do zmian, które przynosi przyszłość. Co więcej – w nowych okolicznościach potrafią znaleźć kolejne źródła wzrostu i odpowiednio je wykorzystać. Jako że świat staje się coraz bardziej zmienny i nieprzewidywalny, gotowość na przyszłość staje się jedną z kluczowych kompetencji, które zapewniają firmie nie tylko przetrwanie, ale i rozwój.
Siedem czynników gotowości na przyszłość
IMD Center for Future Readiness opracowało Future Readiness Indicator – wskaźnik gotowości na przyszłość, który jest sumą siedmiu czynników, jakie uwzględnia przyjęta metodologia. Firmy mogą się nim posiłkować, by być lepiej przygotowanymi na to, co nadejdzie. Co zostało wzięte pod uwagę?
Wzrost stały, a nie sinusoidalny
By firma była gotowa na przyszłość, musi być nie tylko wysoce rentowna, lecz również stabilna – wzrost jej zysków z działalności operacyjnej nie może być gwałtowny, szybko rosnąc i równie szybko spadając, tylko powinien stale powiększać swoją wartość. Dzięki temu firma może się pochwalić silnym bilansem. Firmy takie jak Netflix czy Zoom w trakcie pandemii zanotowały duży wzrost użytkowników i przychodów, lecz wraz z odpuszczaniem obostrzeń i otwieraniem się gospodarek obie platformy zaliczyły spadki. To pokazuje, że ważne są mocne fundamenty przy równoczesnym strategicznym kreowaniu przyszłości i inwestowaniu kapitału w rozwój.
Ważne jest to, by mówili
Kiedy firma wprowadza na rynek nowy produkt lub usługę, ważne jest to, czy zyska on zainteresowanie mediów, czy nie. Kiedy media milczą, a w eterze wybrzmiewa głucha cisza, to zły znak. Z kolei gdy rynek zareaguje na nowość pozytywnie, a jej popularność zacznie się rozszerzać na inne kraje i kontynenty – staje się o niej coraz głośniej. Istotne jest to, by kluczowe dla danej branży frazy pojawiały się zarówno przy okazji informacji mediów na temat przedsiębiorstwa, jak i w jego komunikacji korporacyjnej.
Strategiczne współprace
Przejawem gotowości na przyszłość jest inwestowanie w różne przedsięwzięcia, a także dokonywanie przejęć i zgłaszanie nowych patentów. Ważne jest także to, by firma była otwarta na zupełnie nowe pomysły i rozwiązania oraz zewnętrzne partnerstwa. To pokazuje, że działa prężnie, jest ukierunkowana na rozwój i potrafi optymalnie wykorzystać nadarzające się okazje biznesowe. Mastercard jest spółką, która przez lata oferowała ten sam zestaw usług. Kiedy jednak gwałtownie zaczął się rozwijać obszar kryptowalut i NFT, firma nawiązała współpracę z Coinbase, umożliwiając klientom tej giełdy zakupy na rynku NFT przy pomocy swoich kart debetowych i kredytowych.
Siła produktywności
Bez niej w długoterminowej perspektywie nie ma mowy o sukcesie. W ramach Future Readiness Indicator obliczana jest 3-letnia średnia przychodów operacyjnych na pracownika i EBITDA na pracownika, a w przypadku banków brany jest dodatkowo pod uwagę parametr aktywów pod zarządzaniem na pracownika. Kiedy te wskaźniki są na dobrym poziomie, firma może wygenerować więcej z posiadanych zasobów. Produktywność można zwiększyć m.in. poprzez wykorzystanie sztucznej inteligencji, która przejmie bardziej mechaniczne czynności, by ludzkie umiejętności mogły być wykorzystane do realizacji ważniejszych zadań.
Środowisko, społeczeństwo, zarządzanie
Wysokie wyniki są możliwe dzięki zrównoważonemu rozwojowi i różnorodności kadry kierowniczej. Im większe zróżnicowanie, tym większa innowacyjność i otwartość na zmiany. IMD Center for Future Readiness oceniając przedsiębiorstwa, bierze pod uwagę, jaki jest odsetek kobiet w zarządzie i zespole wykonawczym (dotyczy to sektora bankowego), skąd wywodzi się dyrektor generalny (jeśli z zewnątrz – prawdopodobnie ma świeższe spojrzenie i szersze perspektywy) oraz konkurencyjność kraju, w którym firma ma siedzibę. Ważny jest również aspekt ekologii – świadome przedsiębiorstwa wiedzą, że dzięki zmniejszeniu zużycia energii i liczby odpadów mogą nie tylko obniżyć koszty, ale nawet zarobić.
Gotówka na czarną godzinę
Mądrze prowadzony biznes powinien być przygotowany na tzw. czarną godzinę albo gorszy moment, który może się przydarzyć w dowolnym czasie. Na tę okoliczność musi mieć dostępny bufor gotówkowy. Im wyższy wskaźnik gotówki do wszystkich aktywów, tym bezpieczniejsza jest firma. Istotny jest też parametr całkowitego zadłużenia do kapitału własnego firmy. To pozwala ocenić, na ile biznes finansuje działalność przez zadłużenie i czy posiadany kapitał jest w stanie pokryć zobowiązania związane z niespłaconym zadłużeniem.
Wyniki giełdowe
Wskaźnik FRI analizuje 5-letni średni wskaźnik ceny do zysków. Jeśli jest on wysoki, pokazuje, że inwestorzy są gotowi zapłacić dzisiaj wysoką kwotę za akcję, gdyż liczą na większy wzrost w przyszłości. Brana pod uwagę jest także 3-letnia średnia kapitalizacja rynkowa, czyli wartość spółki, a także cena do wartości księgowej, czyli stosunek wartości rynkowej akcji do aktywów bilansu spółki.
Wysokie wyniki i godne uwagi osiągnięcia w powyższych obszarach stanowią wspólny mianownik firm, które dobrze sobie radzą w obliczu różnych problemów makroekonomicznych. Warto się im przyjrzeć (wskaźnikom, wynikom i firmom) i wprowadzić konieczne zmiany, by być biznesem gotowym na przyszłość, a nie się jej stale obawiającym.